Orphan crops of archaeology‐based crop history research.

L'agrobiodiversité est un puissant levier d'action de l'agriculture durable à l'échelle mondiale. La culture, la conservation et la réintroduction de diverses espèces végétales, y compris les cultures ‘oubliées’ et ‘sous‐utilisées’, contribuent à l'agrobiodiversité mondiale, aux écosystèmes vivants et à la production alimentaire durable. Ces actions bénéficient des connaissances traditionnelles et historiques des trajectoires évolutives et culturelles des plantes cultivées. Cette étude représente une première tentative de mesure systématique de la représentativité des espèces dans les études des restes archéologiques de plantes. Les résultats indiquent que, en plus des sources de biais méthodologiques spécifiques à la discipline, les biais agricoles modernes peuvent se répliquer dans la recherche sur l'histoire des cultures et influencer la compréhension des ‘cultures oubliées’. Reconnaître ces biais est un premier pas vers leur rectification et la promotion de l'agrobiodiversité dans la recherche et les applications pratiques. La agrobiodiversidad es esencial para la agricultura sostenible en todo el mundo. El cultivo, la conservación y la reintroducción de especies vegetales diversas, incluyendo cultivos ‘olvidados’ o ‘infrautilizados’, contribuye a la agrobiodiversidad global, a los ecosistemas vivos y a la producción sostenible de alimentos. Estos esfuerzos se benefician del conocimiento tradicional e histórico sobre la trayectoria evolutiva y cultural de las plantas cultivadas. Este estudio supone un primer esfuerzo de evaluación sistemática de la representatividad de los restos vegetales de origen arqueológico. Los resultados indican que, además de los sesgos específicos de cada metodología, los sesgos propios de la agricultura moderna pueden estar replicándose en la investigación sobre la historia de los cultivos e influencian el conocimiento sobre los ‘cultivos olvidados’. Reconocer estos sesgos es un primer paso para rectificarlos y promover la agrobiodiversidad tanto en la investigación como en sus aplicaciones prácticas. Nekazaritza‐biodibertsitatea ezinbestekoa da mundu osoan nekazaritza jasangarrirako. Landare‐espezie anitzen laborantza, kontserbazioa eta birsartzeak, ‘ahaztutako’ edo ‘gutxiegi erabilitako’ laboreak barne, mundu mailako nekazaritza‐biodibertsitateari, ekosistema biziei eta elikagaien ekoizpen iraunkorrari laguntzen die. Ahalegin horiek laborantza landareen bilakaera eta kultura‐ibilbideari buruzko ezagutza tradizional eta historikoei etekina ateratzen diete. Ikerkuntza honek jatorri arkeologikoko landare‐aztarnen adierazgarritasuna sistematikoki ebaluatzeko lehen ahalegina da. Emaitzek adierazten dute, metodologia bakoitzaren zeihartasun espezifikoez gain, nekazaritza modernoaren ohiko zeihartasunak laboreen historiari buruzko ikerketetan errepikatu daitezkeela eta ‘ahaztutako laboreei’ buruzko ezagutzan eragina izan dezaketela. Zeihartasun horiek aintzat hartzea da lehen urratsa horiek zuzentzeko eta nekazaritza‐biodibertsitatea sustatzeko bai ikerketan, bai bere aplikazio praktikoetan. La biodiversità in campo agronomico sta alla base di una agricoltura sostenibile a livello mondiale. La coltivazione, la conservazione e, nel caso, la reintroduzione di diversificate specie vegetali, comprese le colture “dimenticate” o “sottoutilizzate”, sono azioni che contribuiscono all'agrobiodiversità globale, al benessere degli ecosistemi e a una produzione alimentare sostenibile. Queste pratiche traggono beneficio dalla conoscenza delle fonti etnobotaniche e storiche nei percorsi evolutivi e culturali delle piante utilizzate e coltivate dall'uomo. La presente sintesi è un primo tentativo di misurare in maniera sistematica la rappresentatività delle diverse specie alimentari nei lavori di carattere archeobotanico. I risultati indicano che oltre alle problematiche metodologiche tipiche della disciplina, i pregiudizi dell'agricoltura moderna possono influenzare la ricerca sulla storia delle piante alimentari, quindi anche quella delle “colture dimenticate”. Riconoscere che questi pregiudizi esistono è un primo passo verso la loro correzione e sarà utile per promuovere sia la ricerca che azioni concrete sul tema dell'agrobiodiversità. Ագրոկենսաբազմազանությունն ամբողջ աշխարհում առանցքային նշանակություն ունի կայուն գյուղատնտեսության համար: Բույսերի բազմազան տեսակների, ներառյալ «մոռացված» և «թերօգտագործված» մշակաբույսերի մշակությունը, պահպանությունը և վերաներառումը նպաստում են գլոբալ ագրոկենսաբազմազանությանը, կենդանի էկոհամակարգերին և սննդի կայուն արտադրությանը: Այդ ուղղությամբ աշխատանքների համար կարևոր են մշակաբույսերի էվոլյուցիոն և մշակութային ոլորտներին առնչվող ավանդական և պատմական գիտելիքները: Այս ամփոփիչ աշխատությունը հնագիտական բույսերի մնացորդների ուսումնասիրություններում տեսակների ներկայացուցչականությունը համակարգված չափելու առաջին փորձն է: Արդյունքները ցույց են տալիս, որ, ի լրումն շեղումների այս գիտաճյուղին հատուկ մեթոդաբանական աղբյուրների, ժամանակակից գյուղատնտեսական շեղումները կարող են ընդօրինակվել մշակաբույսերի պատմության հետազոտություններում և ազդել «մոռացված մշակաբույսերը» հասկանալու վրա: Այս շեղումների ճանաչումը սկզբնական քայլ է դրանք շտկելու և ագրոկենսաբազմազանությունը խթանելու ուղղությամբ՝ թե՛ հետազոտական, թե՛ գործնական կիրառություններում: உலகளவில் நிலையான வேளாண்மைக்கு பயிர் பல்வகைமை மையமானது. 'மறந்துபோன' மற்றும் 'பயன்படுத்தப்படாத' பயிர்கள் உட்பட பல்வேறு தாவர இனங்களைப் பயிரிடுதல், பாதுகாத்தல் மற்றும் மறு அறிமுகம் செய்தல், உலகளாவிய வேளாண் பல்லுயிர், வாழ்க்கை சூழல் அமைப்புகள் மற்றும் நிலையான உணவு உற்பத்திக்கு பங்களிக்கிறது. பாரம்பரிய மற்றும் வரலாற்று அறிவால் வழங்கப்படும் பரிணாம மற்றும் கலாச்சாரத் தகவல்கள் இத்தகைய முயற்சிகளுக்கு பயனாக உள்ளன. இந்த மதிப்பாய்வு, தொல்பொருள் தாவர எச்சங்கள் பற்றிய ஆய்வுகளில் உயிரினங்களின் பிரதிநிதித்துவத்தை முறையாக அளவிடுவதற்கான முதல் முயற்சியாகும். ஒழுக்கம் சார்ந்த வழிமுறைப் பாரபட்சங்கள் உட்பட, நவீன விவசாய சார்புகள் 'மறக்கப்பட்ட பயிர்கள்' பற்றிய புரிதலில் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தக்கூடும் என்று இவ்வாய்வின் முடிவுகள் குறிப்பிடுகின்றன. இந்தச் சார்புகளை அடையாளம் காண்பது, அவற்றைச் சரிசெய்வதற்கும், ஆராய்ச்சி மற்றும் நடைமுறைப் பயன்பாடுகள் இரண்டிலும் வேளாண் பல்லுயிர்ப் பெருக்கத்தை மேம்படுத்துவதற்குமான ஆரம்பப் படியாகும். Tarımsal biyoçeşitlilik dünya çapında sürdürülebilir tarımın merkezinde yer almaktadır. 'Unutulmuş' ve 'yeterince kullanılmayan' ürünler de dahil olmak üzere çeşitli bitki türlerinin yetiştirilmesi, korunması ve yeniden üretilmesi küresel agrobiyolojik çeşitliliğe, canlı ekosistemlere ve sürdürülebilir gıda üretimine katkıda bulunur. Bu tür çabalar, mahsul bitkilerinin evrimsel ve kültürel yörüngelerine ilişkin geleneksel ve tarihsel bilgilerden faydalanmaktadır. Bu derleme, arkeolojik bitki kalıntıları üzerine yapılan çalışmalarda tür temsiliyetinin sistematik olarak ölçülmesine yönelik ilk girişimdir. Sonuçlar, disipline özgü metodolojik önyargı kaynaklarına ek olarak, modern tarımsal önyargıların kendilerini bitki tarihi araştırmalarında tekrarlayabileceğini ve 'unutulmuş mahsullerin' anlaşılmasını etkileyebileceğini göstermektedir. Bu önyargıları tanımak, bunları düzeltmeye ve hem araştırma hem de pratik uygulamalarda tarımsal biyoçeşitliliği teşvik etmeye yönelik bir ilk adımdır. המגוון הביולוגי בחקלאות (המגוון האגרוביולוגי) הוא בעל חשיבות מרכזית עבור קיומה של חקלאות ברת‐קיימא ברחבי העולם. טיפוח, שימור והשבה של מיני צמחים תורם לשיפור המגוון האגרוביולוגי העולמי, התפקוד של מערכות אקולוגיות והייצור של מזון בר‐קיימא. מינים אלו כוללים גידולים "נשכחים" ו"לא מנוצלים" – כאלו שהיו בשימוש בעבר אולם גידולם החקלאי נזנח או הצטמצם באופן משמעותי במהלך ההיסטוריה. מאמצים לטיפוח, שימור והשבת מינים לחקלאות נעזרים במידע מסורתי והיסטורי אודות המסלולים האבולוציוניים והתרבותיים של צמחי התרבות בעבר. מאמר זה סוקר באופן שיטתי את הייצוג של גידולים חקלאיים מגוונים במחקרים על שרידי צמחים בממצא הארכיאולוגי. בנוסף לאבחון הטיות מתודולוגיות, התוצאות מצביעות על כך שהטיות במבחר המינים בחקלאות המודרנית עשויות לשכפל את עצמן במבחר המינים שזכו לחקר גידולי התרבות בעבר ולהשפיע על ההבנות שלנו אודות "גידולים נשכחים". הכרה בקיומן של מכשולים אלו היא צעד ראשוני לתיקונן, ובעקבות כך לקידום מגוון אגרוביולוגי הן במחקר והן ביישומים מעשיים. A agrobiodiversidade é essencial para uma agricultura sustentável a nível mundial. O cultivo, conservação e reintrodução de diversas espécies vegetais, incluindo culturas “esquecidas” ou “subutilizadas”, contribuem para a agrobiodiversidade global, para os ecossistemas vivos e para uma produção alimentar sustentável. Estes esforços beneficiam dos conhecimentos tradicionais e históricos sobre a trajetória evolutiva e cultural das plantas cultivadas. A presente revisão constitui um primeiro esforço para avaliar sistematicamente a representatividade de espécies concretas em estudos de restos vegetais arqueológicos. Os resultados indicam que, para além dos enviesamentos metodológicos inerentes à disciplina, vieses próprios da agricultura moderna podem estar a reproduzir‐se na investigação sobre a história das culturas e a influenciar o estudo das “culturas esquecidas”. O reconhecimento destes preconceitos é um primeiro passo para os retificar e promover a agrobiodiversidade, tanto na investigação como nas suas aplicações práticas.

Funder

Funder name	Awards
Hezkuntza, Hizkuntza Politika Eta Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza, Spain	POS_2020_1_0006
Ministerio de Ciencia e Innovación, Spain	PID2020-112506GB-C41 - IT1442-22
Social Sciences and Humanities Research Council of Canada, Canada
University of Cambridge, United Kingdom
Horizon 2020, European Union	H2020-MSCA-IF-2020. Grant no. 101025677